ΠΥΡΗΝΑΣ - ΡΙΒΟΣΩΜΑΤΑ

Η ΔΟΜΗ ΚΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΡΙΒΟΣΩΜΑΤΩΝ

ΡΙΒΟΣΩΜΑΤΑ

ΔΟΜΗ

Τα ριβοσώματα αποτελούν μικρή αλλά δομική μονάδα του κυττάρου. Έχουν περίπου 20nm διάμετρο και αποτελούνται από 65% ριβοσωμικό RNA(rRNA) και 35% ριβοσωμικές πρωτεΐνες που είναι γνωστές σαν ριβονουκλεοπρωτεΐνες. Το ριβόσωμα μπορεί να θεωρηθεί σαν ένα τεράστιο ένζυμο, αλλά παρόλο που περιέχει πολλές πρωτεΐνες, οι ενεργοί υποδοχείς του αποτελούνται από RNA.

Πού βρίσκονται; Τα ριβοσώματα βρίσκονται είτε στην επιφάνεια του αδρού ενδοπλασματικού δικτύου είτε στην πυρηνική μεμβράνη είτε ελεύθερα στο κυτταρόπλασμα.

ΡΟΛΟΣ

Στα ριβοσώματα γίνεται η σύνθεση των πρωτεϊνών. Το αγγελιοφόρο RNA(messenger RNA-mRNA) μεταφράζεται, δηλαδή τα ριβοσώματα λαμβάνουν την εντολή του DNA για τη πρωτεϊνοσύνθεση και το μεταφορικό RNA(transfer RNA-tRNA) αναλαμβάνει τη μεταφορά των αμινοξέων από το κυτταρόπλασμα στα ριβοσώματα, τα οποία τοποθετούνται, σύμφωνα με τις οδηγίες του mRNA, στη σωστή σειρά και δημιουργείται με τον τρόπο αυτό μια πολυπεπτιδική αλυσίδα.

ΠΥΡΗΝΑΣ

Ο πυρήνας είναι συνήθως το μεγαλύτερο οργανίδιο του κυττάρου. Όλα τα κύτταρα έχουν έναν πυρήνα εκτός από τα ώριμα ερυθρά αιμοσφαίρια και αυτά που αποτελούν τις μυικές ίνες που έχουν περισσότερους από έναν.

ΔΟΜΗ

Το σχήμα του πυρήνα είναι ωοειδές ή σφαιρικό. Περιβάλλεται από διπλή πυρηνική μεμβράνη( ή πυρηνικός φάκελος). Το εσωτερικό του καταλαμβάνεται από το πυρηνόπλασμα, μια ημίρρευστη ουσία στην οποία βρίσκονται το DNA, ένας ή περισσότεροι πυρηνίσκοι και διάφορες χημικές ενώσεις.

ΡΟΛΟΣ

Ρόλος του πυρήνα είναι:

-Φέρει τις γενετικές πληροφορίες, μοναδικές για κάθε οργανισμό(DNA)

-Ελέγχει κάθε δραστηριότητα του κυττάρου

-Επιτρέπει τον αναδιπλασιασμό του γενετικού υλικού, ώστε να μεταβιβαστούν αναλλοίωτες οι γενετικές πληροφορίες του οργανισμού από κύτταρο σε κύτταρο και από γενιά σε γενιά

-Περιέχει τα διάφορα είδη RNA, απαραίτητα για την επιτέλεση των κυτταρικών δραστηριοτήτων

ΣΤΕΛΛΑ ΚΟΥΤΣΟΥΛΗ Β'1

ΠΥΡΗΝΑΣ

Πυρήνας

Ο πυρήνας είναι το πιο ευδιάκριτο οργανίδιο των ευκαρυωτικών; κυττάρων. Κατά κανόνα υπάρχει ένας πυρήνας σε κάθε κύτταρο. Υπάρχουν ωστόσο και κύτταρα με δυο πυρήνες, όπως το κύτταρο του πρωτόζωου (Paramecium) ή κύτταρα με πολυάριθμους πυρήνες, όπως ορισμένα μυϊκά. Υπάρχουν όμως και κύτταρα, όπως είναι τα ερυθρά αιμοσφαίρια, που κατά τη διάρκεια της διαφοροποίησης τους χάνουν τον πυρήνα τους.

Το σχήμα του πυρήνα είναι συνήθως σφαιρικό ή ωοειδές και η διάμετρος του, αν και ποικίλλει, προσεγγίζει τα 5 μm. Σε μερικά κύτταρα βρίσκεται περίπου στο κέντρο τους, σε αλλά όμως δε φαίνεται να έχει σταθερή Ο πυρήνας περιβάλλεται από τον πυρηνικό φάκελο ή πυρηνική μεμβράνη, που αποτελείται από δύο στοι­χειώδεις μεμβράνες, μια εσωτερική και μια εξωτερική. Η παρατήρηση του πυρηνικού φακέλου με το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο δείχνει ότι κατά διαστήματα παρουσιάζει πόρους, που σχηματίζονται από τη συνένωση της εσωτερικής με την εξωτερική μεμβράνη. Οι πυρηνικοί πόροι παίζουν σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία του πυρήνα με το κυτταρόπλασμα, γιατί ελέγχουν τα μακρομόρια που ανταλλάσσονται μεταξύ τους.

Το εσωτερικό του πυρήνα καταλαμβάνεται από το πυρηνόπλασμα. Είναι μια ημίρρευστη ουσία, στην οποία περιέχονται το σύνολο σχεδόν του DΝΑ του ευκαρυωτικού κυττάρου, ένας ή περισσότεροι πυρηνίσκοι και διάφορες χημικές ενώσεις (νουκλεοτίδια, ένζυμα, πρωτεΐνες κ.ά.).

Ο πυρηνίσκος είναι μια δομή που διακρίνεται εύκολα στο μικροσκόπιο από το σφαιρικό σχήμα της και την πυκνή υφή της. Αποτελείται κυρίως από RNA και DNA και δεν περιβάλλεται από στοιχειώδη μεμβράνη. Σ' αυτόν συντίθεται το rRNA (συστατικό των ριβοσωμάτων).

Ο ρόλος του πυρήνα για τη ζωή των κυττάρων είναι σημαντικός, αφού:

α. Φυλάσσει το γενετικό υλικό (DNA). Με βάση τις πληροφορίες που είναι καταγραμμένες σ' αυτό καθορίζονται οι ιδιότητες του κυττάρου, και κατ' επέκταση του οργανισμού, και ελέγχονται όλες οι κυτταρικές δραστηριότητες.

β. Είναι το οργανίδιο στο οποίο διπλασιάζεται το γενετικό υλικό, με τρόπο που εξασφαλίζει τη μεταβίβαση των γενετικών πληροφοριών, αναλλοίωτων, από κύτταρο σε κύτταρο αλλά και από γενιά σε γενιά,

γ. Είναι το οργανίδιο στο εσωτερικό του οποίου συντίθενται τα διάφορα είδη RNA από γενετικές πληροφορίες που φέρει το DNA.

Κάτι που δείχνει τη μεγάλη σημασία του πυρήνα για τη ζωή του κυττάρου είναι το γεγονός ότι κύτταρα τα οποία έχασαν τον πυρήνα τους κατά τη διαφοροποίηση τους (π.χ. ερυθρά αιμοσφαίρια) ή κύτταρα από τα οποία αφαιρέθηκε τεχνητά ο πυρήνας δεν αναπαράγονται και εμφανίζουν μικρό αριθμό μεταβολικών διεργασιών και περιορισμένη διάρκεια ζωής.

ΠΕΤΡΟΣ ΓΑΒΑΝΑΣ Β'1

Καλώς ήλθατε

Είναι η πρώτη ανάρτηση του ιστολογίου που έχουμε συνθέσει στο πλαίσιο μιας έρευνας που διεξάγεται από το σχολείο μας σε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Το αντικείμενό της έρευνας είναι η αποτελεσματικότητα της ένταξης των νέων τεχνολογιών (και ιδιαιτέρως του WEB2) στη διδασκαλία.